Cuộc cách mạng chất lượng ở Việt Nam và nguồn nhân lực tiêu chuẩn hóa

Vào những năm 50-60 của thế kỷ 20, khi cách mạng công nghiệp làn thứ hai đã đi vào suy thoái, năng suất lao động không đảm bảo cho tốc độ phát triển, cuộc cách mạng hướng vào chất lượng theo xu hướng ISO và TQM của giáo sư Deming (người Mỹ) ở châu Âu, ở Mỹ và Nhật Bản đã đem lại làm sóng mới giúp các nền kinh tế đón đầu được cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ ba (từ năm 1969-1997) và trở nên những quốc gia hùng mạnh hàng đầu thế giới cho đến ngày nay.

Hiện nay, thế giới đang trong cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư được xây dựng dựa trên nền tảng kỹ thuật số, cuộc cách mạng đại diện cho những cách thức mới mà công nghệ hòa vào xã hội và ngay cả cơ thể con người. Cách mạng công nghiệp lần thứ tư được đánh dấu bởi công nghệ mới đột phá trong một số lĩnh vực, bao gồm: robotics, trí thông minh nhân tạo, công nghệ nano, công nghệ sinh học, Internet vạn vật, in 3D, và xe tự lái,… Các công nghệ này có tiềm năng tiếp tục kết nối hàng tỷ người trên web, cải thiện đáng kể hiệu quả kinh doanh và tổ chức, giúp tái tạo môi trường tự nhiên bằng cách quản lý tài sản tốt hơn.

Với Việt Nam, nếu muốn tham gia vào guồng quay của nền kinh tế toàn cầu chúng ta phải bắt đầu từ những việc không hề mới, đó là tiêu chuẩn hóa nguồn nhân lực và phục hồi môi trường đầu tư cho hoạt động sản xuất, vì các hệ thống sản xuất mới chính là cốt lõi của thặng dư. Đây là đòi hỏi tất yếu để thành công trong mọi cuộc cách mạng công nghiệp. Đó cũng là lý do tại sao chủ trương công nghiệp hóa – hiện đại hóa của ta thất bại. Vì vậy, đòi hỏi cấp bách mang tính chất sống còn của nền kinh tế Việt Nam hiện nay là phải xây dựng được hệ thống giáo dục đào tạo chất lượng cao, chi phí thấp một cách nhanh chóng để biến đội ngũ lao động giá rẻ hiện có thành một lực lượng nhân lực tinh nhuệ, thiện chiến trên mặt trận kinh tế. Với tinh thần đoàn kết, cần cù, sáng tạo của một dân tộc lúa nước hơn 90 triệu người, Việt Nam có thể vượt qua mọi trở ngại để thành công.

Tôi luôn nhắc đến sức mạnh của một dân tộc lúa nước vì chính đây là thời điểm mà chúng ta có thể phát huy lợi thế dân tộc. Đó chính là thấu hiểu mọi điều kiện hiện có, sử dụng nó để tạo ra những thứ tốt đẹp hơn, hữu dụng hơn. Chúng ta đã không tham gia được vào việc tạo ra những cánh tay thép có sức mạnh phi thường thì chúng ta vẫn có thể sử dụng nó một cách kheo léo để tạo ra những tiện ích nhiều hơn cho cuộc sống. Đứng trước thiên nhiên vĩ đại chúng ta đã gây dựng được nền văn minh lúa nước thì đối với những cỗ máy nhỏ bé tại sao lại không?

Như đã nhắc đến trong bài viết trước, GDP/người của Nhật Bản hiện đang gấp 15 lần của Việt Nam. Với 1 lần đầu tiên thì đó là nhân lực bậc thấp giá rẻ, bóc lột đất đai, tài nguyên, môi trường, khoáng sản khai thác thô, và các khoản nợ,… Từ con số 2 đến 15 sẽ không còn lao động cơ bắp, không còn tài nguyên thiên nhiên, không tác động đến môi trường và đó chính là mảnh đất mà trí tuệ được phát huy và chúng ta cần bước vào đó, đó chính là mảnh đất của nền kinh tế tri thức, mảnh đất của sự chuyên nghiệp. Nếu khai thác được mảnh đất này thì chúng ta có thể có được những khoản thu nhập lớn hơn nhiều lần, giảm đi những gì chúng ta đang phải bóc lột thiên nhiên mới có. Đạt được 1 lần tức là chúng ta có thêm khoảng 200 tỷ USD/năm. Và chúng ta có thể có những con số lớn hơn nhiều như thế.

Để mọi người cùng hình dung, chúng tôi ví dụ một vài biện pháp đã thực hiện. Như là những đợt các nước Đức, Nhật tuyển điều dưỡng viên có trình độ đại học, cao đẳng. Chỉ sau 1 năm tập huấn những kiến thức và kỹ năng chuyên nghiệp với chi phí do nước tuyển dụng đầu tư, mỗi người được trả lương khoảng 2000 EURO/tháng, tương đương với khoảng hơn 50 triệu đồng, bằng gấp 5-10 lần thu nhập họ có thể có tại Việt Nam. Nếu chúng ta có thể thu hút khách du lịch, cung cấp dịch vụ y tế chuyên nghiệp tại Việt Nam, chúng ta cũng có thể thu được số tiền tương tự hoặc cao hơn. Việc này cũng giống như xuất khẩu lao động tại chỗ. Tại sao chúng ta không thực hiện? Những lao động như thợ mộc, thợ nề, thợ may liệu 6 tháng có đủ để đào tạo họ trở thành chuyên nghiệp không? Tại sao gọi là thợ là người có tay nghề lại xếp vào hàng ngũ lao động phổ thông với mức lương thấp nhất?

Chúng tôi phải nói đến một vấn đề khác. Giá trị thu nhập bằng chất xám và sự chuyên nghiệp chính là các giá trị tương lai. Nếu không trả cho người la động thỏa đáng họ sẽ không làm dù có thể. Vì vậy, với chủ trương nhân lực giá rẻ chúng ta không thể đòi hỏi chất xám hay tính chuyên nghiệp của mỗi người. Lĩnh vực khoa học công nghệ của chúng ta cũng vì thế mà lụi bại dù cho 1 người nông dân bình thường cũng có khả năng sáng chế.

Nếu khả năng chúng ta có thu nhập tăng thêm khoảng 200-500 tỷ USD/năm trong 3 đến 5 năm tới thì liệu đây có phải là một phương án trả nợ để nhà nước vay ngay được một khoản tiền tương tự để đầu tư cho cải cách và phát triển kinh tế không? Theo nhận định của chúng tôi, làm được những việc này thì chúng ta không chỉ trả được những khoản nợ vay thêm mà còn trả được cả những khoản nợ đã có.

Nếu hệ thống giáo dục đào tạo tạo ra được nguồn nhân lực chuyên nghiệp, tức là những sản phẩm chất lượng cao thì giá trị của hệ thống có cao hơn không? Thu nhập của giáo viên có cao hơn không?

Những chúng ta sẽ không làm được tất cả những điều trên đây nếu chúng ta có những thước đo tiêu chuẩn hóa để thực hiện tiêu chuẩn hóa nguồn nhân lực. Hãy giúp chúng tôi có thêm tiếng nói, có thêm những tác động để đưa được khoa học đo lường dựa trên lý thuyết trắc nghiệm hiện đại (lý thuyết ứng đáp câu hỏi – IRT) vào ngành giáo dục đào tạo để xây dựng các đề thi tiêu chuẩn hóa.

——————————

Tham khảo bài viết:

http://edtech.com.vn/cai-cach-giao-duc-gan-lien-voi-phat-trien-kinh-te/